ABD’den tarihi İran itirafı: İran’da dolar kıtlığı yarattık

0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

ABD Hazine Bakanı Scott Bessent’in, Washington’ın İran ekonomisine yönelik uyguladığı stratejiyi itiraf etmesi Ortadoğu gündemini sarstı. Bakan Bessent, İran’da kasıtlı olarak “dolar kıtlığı” yarattıklarını açıklarken, bu hamlenin en somut sonucu 28 Aralık 2025’te Tahran Büyük Çarşı’da başlayıp kısa sürede tüm ülkeye yayılan kitlesel protestolar oldu.

ABD’den Şok İtiraf: “İran’da Doları Bitirdik, Enflasyonu Tetikledik”

Hazine Bakanı Scott Bessent, katıldığı bir panelde ABD’nin İran’a yönelik yeni dönem stratejisini cesurca detaylandırdı. Bessent, “İran’da döviz likiditesini tamamen kurutarak yapay bir dolar kıtlığı oluşturduk. Bu stratejiyle ülke ekonomisini çökerttik ve enflasyonu kontrol edilemez seviyelere taşıdık,” ifadelerini kullandı. Ekonomik baskının nihai hedefinin İran halkını sokağa dökerek yönetim üzerinde ciddi bir baskı oluşturmak olduğunu ima eden Bessent, “İran’da yarattığımız dolar kıtlığı ve hızla yükselen enflasyon, beklediğimiz gibi İran halkını sokaklara döktü” şeklinde konuştu.

Ekonomik Tetikleyici: 28 Aralık’ta Tahran Büyük Çarşı Kepenk Kapattı

Bessent’in açıkladığı finansal operasyonun ilk yıkıcı etkileri 28 Aralık 2025 tarihinde gözlemlendi. İran ekonomisinin kalbi olarak bilinen Tahran Büyük Çarşı esnafı, yerel para birimi riyalin döviz karşısında dakikalar içinde rekor değer kaybetmesi üzerine kepenklerini indirdi. “Artık ticaret yapamaz hale geldik” diyerek sokağa çıkan esnafa, hayat pahalılığı altında ezilen on binlerce vatandaş da katıldı.

Bankacılık sisteminin tamamen işlevsiz hale gelmesiyle, İran piyasasında dolar karaborsanın en değerli metası haline geldi. Temel gıda ve ilaç fiyatları bir ay gibi kısa bir sürede üç katına çıkarak halkın alım gücünü tamamen ortadan kaldırdı. Tahran’da başlayan protesto dalgası kısa sürede Meşhed, Tebriz ve İsfahan gibi büyük kentlere de sıçradı.

İran’daki Kitlesel Protestoların Acı Bilançosu

28 Aralık 2025’te Tahran Büyük Çarşı’dan yayılan ve yerel para biriminin döviz karşısındaki büyük değer kaybı ile derinleşen ekonomik krizin tetiklediği gösteriler ülke genelinde hızla yayıldı. Başkent Tahran’da 8 Ocak’ta şiddetlenen olaylar sırasında İran yönetimi ülke çapında internet erişimini tamamen engelledi.

İran Şehit ve Gaziler Vakfı, Adli Tıp Kurumu’na dayandırdığı 21 Ocak tarihli açıklamasında, gösterilerde güvenlik güçleri ve sivil vatandaşlar dahil olmak üzere toplam 3 bin 117 kişinin hayatını kaybettiğini duyurdu. Bu kişilerden 2 bin 427’sinin “silahlı terör grupları” tarafından öldürülen güvenlik güçleri ve siviller olduğu belirtilirken, geri kalan 690 kişi hakkında ise herhangi bir bilgi verilmedi. Gösteriler resmi olarak sona ermiş olsa da, ABD merkezli insan hakları örgütü HRANA, ölü ve gözaltı sayılarını güncelleyerek daha fazla vakanın doğrulandığını iddia etmeye devam ediyor.