TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu, Adalet Bakanlığının 2027 yılı bütçe teklifi ile 2025 yılı kesin hesap tasarısını değerlendirmek üzere bir araya geldi. Komisyon Başkanı Mehmet Muş idaresinde gerçekleştirilen oturumda kapsamlı bir sunum yapan Adalet Bakanı Gürlek; son dönemde kamuoyunun odağında yer alan mali suç ve fon soruşturmalarından mahkemelerin iş yüküne, dijital adalet adımlarından hazırlığı süren yeni yasal düzenlemelere kadar geniş bir çerçevede güncel bilgileri paylaştı.

“Yargının Güvencesi Hukuk Devleti İlkesidir”

Sunumuna Cumhuriyetin kurucusu Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ü anarak başlayan Bakan Gürlek, temel amaçlarının adalet mekanizmasını daha erişilebilir kılmak ve yargı erkine dönük toplumsal güven duygusunu perçinlemek olduğunu kaydetti. Hukukun üstünlüğüne dikkat çeken Gürlek, hiçbir birey veya zümrenin yasal çerçevenin üzerinde görülemeyeceğini, aynı şekilde hiçbir vatandaşın da hak güvencelerinden mahrum bırakılamayacağını vurgulayarak yargı bağımsızlığının tavizsiz şekilde korunacağını dile getirdi.

Mali Suç ve Fon Soruşturmalarında 464 Şüpheli: 31,5 Milyar TL İade Edildi

Vatandaşların birikimlerini ve genel ekonomik dengeleri tehdit eden yasa dışı yapılara karşı sıfır toleransla hareket ettiklerini belirten Bakan Gürlek, incelemelerin salt aracı kurumlar veya piyasa aktörleriyle sınırlı tutulmadığını, finansal hareketler ve denetim ağlarının bütünüyle mercek altına alındığını söyledi.

Yürütülen soruşturmaların güncel bilançosuna değinen Gürlek, adli sürece ilişkin şu detayları aktardı:

• Şüpheli Sayısı: Soruşturma kapsamında toplam 464 zanlı yer alıyor.
• Tutukluluk ve Adli Kontrol: 120 zanlı tutuklu bulunurken, 262 şüpheli hakkında adli kontrol hükümleri işletiliyor. Firari durumdaki 40 şüpheli için yakalama kararı çıkarılmış durumda.
• Malvarlığı Tedbirleri: 386 gerçek şahıs ve 116 şirketin finansal varlıkları ile banka hesaplarına bloke konuldu.
• Geri Kazanım: Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu (TMSF) koordinasyonundaki gönüllü iade süreci doğrultusunda yaklaşık 31,5 milyar Türk lirası değerindeki nakit, hisse senedi ve gayrimenkul iade alındı.

Gönüllü iade mekanizmasının hukuki mesuliyeti ortadan kaldırmayacağının altını çizen Gürlek, yargı kararlarının somut deliller ve yürürlükteki kanunlar ışığında şekillendiğini hatırlattı.

Yargıda İş Yükü Azalıyor: 12 Milyon Karar, Güçlenen Mahkeme Altyapısı

Mahkemelerin dosya yoğunluğuna dair istatistikleri kamuoyuyla paylaşan Gürlek, cari yıl içerisinde yaklaşık 12 milyon dosyanın nihai karara bağlandığını duyurdu. 2002 yılından günümüze adalet teşkilatının insan kaynağında kaydedilen ilerlemeyi özetleyen Bakan, hâkim ve savcı mevcudunun 9 bin 349’dan 26 bin 612’ye, adliye personel sayısının ise 51 binlerden 181 bin 540’a ulaştığını belirtti.

Yargı ağının kapasite artışına işaret eden veriler ise şu şekilde sıralandı:

• Adli yargı mahkeme sayısı 3 bin 581’den 9 bin 214’e yükseltildi.
• Faal idari mahkeme sayısı 247’ye, ihtisas mahkemeleri ise 2 bin 391’e çıkarıldı.
• Malatya Bölge Adliye Mahkemesinin açılmasıyla istinaf mahkemesi sayısı 18’e ulaştı; Edirne Bölge İdare Mahkemesinin faaliyete geçmesiyle bölge idare mahkemesi sayısı 12 olacak.

Adliyelerde Dijital Devrim: UYAP Yapay Zeka 30 Milyon Emsal Kararı İnceleyecek

Adalet mekanizmasında hız ve verimliliği artırmak amacıyla geliştirilen UYAP altyapısının 65 kamu kurumuyla 211 farklı sistem entegrasyonuna sahip olduğu aktarıldı. Yerli yazılımlarla hayata geçirilen UYAP Yapay Zeka Karar Destek Sistemi sayesinde, 30 milyondan fazla içtihadın saniyeler içinde analiz edilerek hâkimlerin değerlendirmesine sunulacağı, pilot çalışmaların tamamlanmasının ardından projenin yurt genelinde devreye alınacağı ifade edildi.

Ayrıca 2019 yılından itibaren 434 milyonu aşan elektronik tebligat işlemi gerçekleştirildiği ve OECD’nin hazırladığı kamu raporlarında Türkiye’nin yargıda dijitalleşme vizyonuyla en dinamik ilk 5 ülke arasında tescillendiği bildirildi.

13. Yargı Paketi Geliyor: Alternatif Uyuşmazlık Çözümlerinde Yüksek Başarı

2025-2029 Türkiye Yüzyılı Yargı Reformu Stratejisi kapsamında ceza adalet sisteminin etkinleştirilmesine odaklandıklarını belirten Gürlek, gündemdeki 13. Yargı Paketi ile siber suçlarla mücadele, yargılama sürelerinin kısaltılması ve usul ekonomisinin güçlendirilmesinin hedeflendiğini vurguladı.

Dava şartı ve ihtiyari arabuluculuk uygulamalarının adliyenin iş yükünü ciddi oranda hafiflettiğine değinen Adalet Bakanı, sisteme intikal eden 10,5 milyondan fazla uyuşmazlığın 6,2 milyonunda uzlaşma sağlandığını, başarı oranının yüzde 61 seviyesinde gerçekleştiğini duyurdu. Ceza hukukundaki uzlaştırma süreçlerinde ise müzakeresi sonuçlanan dosyalarda yüzde 83’lük bir başarı yakalandı.

Uluslararası İadeler, 2027 Bütçesi ve Yeni Anayasa Hedefi

Uluslararası adli dayanışma çerçevesinde yılın ilk 9 ayında 294 kişinin Türkiye’ye iadesinin sağlandığını açıklayan Gürlek, uluslararası arenada çifte standartlara dikkat çekerek Gazze’de yaşanan insanlık dramına karşı evrensel hukukun ve yaşam hakkının savunulması gerektiğini belirtti.

Adalet Bakanlığının mali tablosuna ilişkin verileri de komisyona sunan Bakan Gürlek, 2027 yılı bütçe teklifinin 524 milyar 692 milyon 545 bin TL olarak planlandığını, Sayıştay denetimlerinde kamu zararına yol açacak herhangi bir bulguya rastlanmadığını ifade etti. Gürlek, konuşmasını Türkiye’nin demokratik hukuk devleti standartlarının sivil ve kuşatıcı yeni bir Anayasa ile taçlandırılması temennisiyle tamamladı.