0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

Teknolojik Hayvancılık: Norduz Koyunlarının Mera Davranışları Yapay Zeka ve GPS ile İnceleniyor

Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi (YYÜ), bölgenin en değerli endemik gen kaynaklarından biri olan Norduz koyunlarını mercek altına alan yenilikçi bir doktora tez projesine imza atıyor. Küresel iklim değişikliğinin mera alanlarında yarattığı verimsizleşme problemine karşı başlatılan bu bilimsel çalışma; GPS, hareket sensörleri, dronlar ve uydu verilerini kullanarak koyunların otlama alışkanlıklarını çözmeyi hedefliyor.

Norduz Koyunlarının Üretim Performansı ve Mera İlişkisi Araştırılıyor

Prof. Dr. Serhat Karaca’nın danışmanlığında yürütülen ve Necla Aydoğdu’nun doktora tezi olan araştırma, Norduz koyunlarının merayı kullanma stratejileri ile et ve süt verimleri arasındaki korelasyonu inceliyor. YYÜ Bilimsel Araştırma Projeleri (BAP) Koordinatörlüğü desteğiyle yürütülen bu kapsamlı saha çalışması, Gürpınar’ın zorlu Norduz Yaylalarında, gerçek üretici ve sürü koşullarında gerçekleştiriliyor.

Koyunların Karakter Analizi: Meraklı ve Temkinli Davranış Profilleri

Bahar aylarında başlatılan çalışmanın ilk evresinde koyunlar bir dizi mizaç ve davranış testine tabi tutuldu. Hayvanların yeni ortamlara adaptasyon hızları, keşif yetenekleri, sürüden bağımsız hareket edebilme eğilimleri ve insanla olan etkileşimleri puanlanarak bireysel davranış profilleri çıkarıldı. Bu profillere göre seçilen 50 baş koyun, boyunlarına takılan GPS cihazları ve hassas hareket sensörleriyle 7/24 merada izlenmeye başlandı.

Uydu Görüntüleri ve Yapay Zeka ile Otlatma Analizi

Araştırmada teknolojinin tüm imkanlarından faydalanılıyor. GPS’ten gelen lokasyon verileri, uydudan alınan NDVI (vejetasyon indeksi) ve nem haritaları ile çakıştırılarak hangi karakterdeki koyunun hangi kalitedeki otlakta ne kadar süre geçirdiği tespit ediliyor. Sadece koyunlar değil; sürü yönetiminde kritik rol oynayan çobanlar ve çoban köpekleri de GPS ile izleniyor. Böylece eğim, su kaynakları ve insan/köpek faktörünün sürü hareketleri üzerindeki etkisi bütünsel olarak analiz ediliyor.

İklim Değişikliğine Karşı Akıllı Mera Yönetimi ve Damızlık Seçimi

Projenin yöneticisi Prof. Dr. Serhat Karaca, Türkiye’deki küçükbaş hayvancılığın büyük oranda meraya dayalı olduğunu ancak kuraklık ve iklim krizi nedeniyle meraların giderek zayıfladığını vurguluyor. Karaca, “Araştırmacı ve bağımsız hareket eden koyunlar ile temkinli ve sürüye bağımlı olan koyunların verim performanslarını karşılaştıracağız. Amacımız, daha az enerji harcayarak kısıtlı mera kaynaklarını en verimli şekilde kullanan hayvanları belirlemek. Bu sonuçlar gelecekteki damızlık seçimi ve sürü yönetimi politikalarına bilimsel bir altlık oluşturacak” şeklinde konuştu.

Zorlu Coğrafyada Geleceğin Hayvancılık Modeli İnşa Ediliyor

Doktora öğrencisi Necla Aydoğdu ise Norduz Yaylalarının çetin coğrafi şartlarında yürüttükleri bu öncü çalışmanın Türkiye hayvancılığı için büyük bir kazanım olduğunu ifade etti. Projenin tamamlanmasıyla birlikte, zorlu doğa koşullarına en uyumlu ve yüksek verimli yerli gen kaynaklarının korunması ve geliştirilmesi adına tarihi veriler elde edilmiş olacak.