0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

Küresel Petrol Şoku ABD’yi Vurdu: Trump Yönetimi Seçim Öncesi Akaryakıt Kıskacında

Orta Doğu’da tırmanan İran merkezli gerilimlerin ham petrol fiyatlarını rekor seviyelere taşıması, en ağır faturayı ABD ekonomisine kesti. Pompa fiyatlarını düşürme taahhüdüyle göreve gelen Donald Trump yönetimi, kritik ara seçimler yaklaşırken seçmenden gelen yoğun enerji enflasyonu baskısıyla karşı karşıya.

Brent Petrol 126 Doları Test Etti: Pompa Fiyatlarında Yüzde 40’lık Sıçrama

Kriz patlak vermeden önce 72,48 dolar bandında seyreden uluslararası gösterge Brent petrol, çatışma sürecinde sert bir tırmanışla 126 dolar eşiğini aştı. Her ne kadar Brent petrol haftalık kapanışını 113,43 dolardan gerçekleştirmiş olsa da, çatışma öncesi döneme kıyasla yaklaşık yüzde 56,5’lik bir değer artışı kaydetti.

Ham petroldeki bu ralli, doğrudan Amerikan tüketicisinin yakıt giderlerine yansıdı. Amerikan Otomobil Birliği (AAA) tarafından paylaşılan son verilere göre; savaş öncesinde galon başına 2,98 dolar olan ortalama benzin fiyatı, 1 Kasım itibarıyla 4,17 dolara fırladı. Bu tablo, ABD genelindeki akaryakıt fiyatlarında savaşın başlangıcından bu yana ortalama yüzde 40’lık bir artış anlamına geliyor.

468 Milyar Dolarlık Küresel Faturanın Üçte Biri ABD’ye Kesildi

Enerji ve Temiz Hava Araştırma Merkezi (CREA) tarafından hazırlanan etki analizi, Hürmüz Boğazı eksenli enerji krizinin dünya genelindeki tüketicilere 468 milyar dolarlık ek yakıt maliyeti yüklediğini ortaya koydu. Çarpıcı olan ise bu devasa maliyetin yaklaşık 160 milyar dolarlık bölümünün –yani üçte birinin– doğrudan ABD pazarında gerçekleşmesi oldu.

Maliyetlerdeki bu ani sıçrama, halktaki ekonomik kaygıları da tırmandırdı. Pew Research Center’ın yayımladığı kamuoyu araştırması, Amerikalıların yüzde 74’ünün artan enerji ve benzin giderlerinden ciddi endişe duyduğunu gösteriyor. Söz konusu oran yılın başında yüzde 43 iken, temmuzda yüzde 60 olarak ölçülmüştü.

Stratejik Petrol Rezervleri (SPR) 1982’den Bu Yana En Düşük Seviyede

Londra merkezli Energy Intelligence Group petrol analisti Julien Mathonniere, Beyaz Saray’ın politika enstrümanlarının derinleşen kriz karşısında yetersiz kaldığına işaret etti. Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) mutabakatıyla piyasaya sürülmesi hedeflenen 172 milyon varillik acil durum rezervinin tüketilmesine rağmen krizin yatışmadığını belirten Mathonniere, ABD Stratejik Petrol Rezervi’nin (SPR) 283 milyon varil ile 1982 yılından bu yana görülen en düşük seviyeye gerilediğini vurguladı.

Mathonniere ayrıca, ABD iç pazarındaki akaryakıt fiyatlarının Tahran yönetimi için Washington’a karşı en güçlü diplomatik kaldıraç olduğunu belirterek şu değerlendirmede bulundu:

“Yükselen akaryakıt maliyetlerinin siyasi baskısı 3 Kasım ara seçimleri öncesinde zirveye ulaştı. Seçim geride kaldıktan sonra Beyaz Saray iki yol ayrımına girecek: İran ile diplomatik uzlaşı aramak ya da askeri seçenekleri sertleştirmek. Fiyatlardaki jeopolitik risk primini indirebilecek tek gerçekçi formül diplomasidir. Hürmüz Boğazı’nın yeniden güvenli geçişe açılması, stratejik rezerv adımlarından çok daha kritik bir etkiye sahip.”

Öte yandan, aşırı fiyat artışlarının tüketici davranışlarını değiştirdiğine dikkat çekilerek, ABD’de yaz dönemindeki benzin talebinin yüzde 4 civarında gerilediği ve bu ölçekte bir talep daralmasının tarihi bir nitelik taşıdığı ifade edildi.

Enerji Bağımsızlığı Söylemi Sarsıldı: Sandıkta Ağır Fatura Beklentisi

Oslo Üniversitesi Araştırmacısı Francesco Sassi ise çatışmaların, Washington’ın uzun süredir savunduğu “küresel enerji krizlerinden muaf bağımsız yapı” algısını çökerttiğini öne sürdü. Enerji enflasyonunun Cumhuriyetçi Parti açısından sandıkta kaçınılmaz bir maliyet yaratacağını belirten Sassi, seçim sonuçlarının yönetimin kriz yönetimindeki başarısını veya zafiyetlerini açık biçimde tescilleyeceğini savundu.

Navlun Fiyatları ve Rafine Ürün Piyasasındaki Riskler Sürüyor

ICIS Kıdemli Petrokimya Analisti Paolo Scafetta, ham petrol piyasalarındaki oynaklığın bir süre daha devam edeceğine dikkat çekti. Arz-talep dengesindeki bozulmalar nedeniyle benzin vadeli işlemlerinde (RBOB) dalgalanmalar yaşanabileceğini belirten Scafetta, lojistik maliyetlerin altını çizdi:

Avrupa’daki ARA (Amsterdam-Rotterdam-Anvers) limanlarından ABD Doğu Kıyısı’na ürün taşıyan TC2 deniz rotasındaki navlun giderlerinin hızla yükseldiğini aktaran Scafetta, bu durumun New York ve çevresine benzin sevkiyatını kârsız hale getirdiğini ifade etti. Uzmanlara göre, Hürmüz Boğazı’ndaki petrol akışı kalıcı olarak toparlanmadıkça ve Rusya-Ukrayna hattındaki tansiyon düşmedikçe küresel akaryakıt piyasalarında kalıcı bir rahatlama beklenmiyor.