Doğu Akdeniz’de Tarihi Dönemeç: Libya Temsilciler Meclisi Türkiye ile Yapılan Deniz Mutabakatını Onayladı

Türkiye ile Libya arasında 2019 senesinde akdedilen Deniz Yetki Alanlarının Sınırlandırılmasına İlişkin Mutabakat Muhtırası, Libya’nın doğusunda faaliyet gösteren Temsilciler Meclisi tarafından resmen onaylandı. Doğu Akdeniz’deki dengeleri doğrudan etkileyen bu kritik adım Ankara’da memnuniyet yaratırken; Avrupa Birliği, Yunanistan, Mısır ve Güney Kıbrıs Rum Yönetimi karara karşı ortak bir itiraz cephesi oluşturdu.

Milli Savunma Bakanlığı: “Uluslararası Hukuka Dayalı Meşru Haklar Tescillendi”

Haftalık basın bilgilendirme toplantısında konuyu değerlendiren Milli Savunma Bakanlığı (MSB), Temsilciler Meclisi’nin mutabakatı onaylamasını takdirle karşıladıklarını duyurdu. Sürece katkı sunan Libyalı parlamenterlere teşekkür eden Bakanlık yetkilileri, alınan bu kararın mutabakatın hakkaniyet ve uluslararası deniz hukuku çerçevesindeki geçerliliğini net bir şekilde pekiştirdiğini kaydetti.

Açıklamada, onay sürecinin iki dost ülke arasındaki stratejik bağı daha da perçinlediği vurgulanarak şu ifadelere yer verildi: “Anlaşma, tarafların Doğu Akdeniz’deki meşru hak ve çıkarlarını koruma altına almaktadır. Türkiye olarak ‘bölünmez, tek ve istikrarlı bir Libya’ vizyonunu desteklemeyi; bölgesel huzur ve güvenlik için çalışmayı kararlılıkla sürdüreceğiz.”

Üçüncü Ülkelerin İtirazlarına Karşı “Egemenlik Hakları” Hatırlatması

Bölgesel aktörlerden gelen tepkilere de yanıt veren MSB, deniz sınırlandırmalarının yalnızca kıyıdaş devletlerin egemenlik yetkisine dayandığını hatırlattı. Üçüncü tarafların tek yanlı açıklamalarının hukuken hiçbir bağlayıcılığı ve geçerliliği bulunmadığı, Türkiye’nin Doğu Akdeniz’deki hak ve menfaatlerini müdafaa etmekten geri durmayacağı altı çizilerek yinelendi.

2020 Yılındaki Ret Kararı Oy Birliğiyle İptal Edildi

Libya Temsilciler Meclisi, 20 Ekim’deki oturumunda mutabakat metnini oy birliğiyle kabul etti. Meclis, bu adımla eş zamanlı olarak 2020 senesinde mutabakata karşı aldığı ret kararını ve Ankara ile siyasi temasların askıya alınması yönündeki tasarrufunu tamamen yürürlükten kaldırdı. Söz konusu mutabakat, ilk olarak 27 Kasım 2019 tarihinde Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ve dönemin Libya Ulusal Mutabakat Hükümeti Başbakanı Fayez es-Serrac tarafından İstanbul’da imzalanarak Aralık 2019’da yürürlüğe girmişti.

Libya Parlamentosu: “Milli Çıkarlarımızı Koruyan Egemen Bir Adım”

İtalya’nın Bingazi Başkonsolosu Filippo Colombo ile bir araya gelen Libya Temsilciler Meclisi Başkanı Salihin Abdunnebi, onaylanan mutabakatın meşruiyetini savundu. Kararın bağımsız bir devlet egemenliğinin doğal bir sonucu olduğunu belirten Abdunnebi, düzenlemenin komşu ve bölge ülkelerinin haklarına halel getirmediğini, aksine Libya halkının ortak menfaatleri doğrultusunda geniş bir mutabakatla onaylandığını ifade etti.

Atina, Kahire, Brüksel ve Lefkoşa Cephesinde Tepkiler Yükseldi

Gelişmenin ardından Doğu Akdeniz hattındaki muhataplardan art arda eleştiri açıklamaları geldi:

• Yunanistan Dışişleri Bakanlığı: Anlaşmanın uluslararası deniz hukukunu çiğnediğini ve egemenlik haklarını yok saydığını iddia ederek hukuki geçerliliği tanımadıklarını bildirdi.
• Güney Kıbrıs Rum Yönetimi (GKRY): Dışişleri Bakanı Konstantinos Kombos aracılığıyla kararı kınadıklarını ve üçüncü ülkelerin yetki alanlarının gasp edildiğini ileri sürdü.
• Avrupa Birliği (AB): AB Konseyi Başkanı António Costa ve Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen ortak bir bildiri yayımlayarak 2019’daki menfi tutumlarını muhafaza ettiklerini ve kararı üzüntüyle karşıladıklarını belirtti.
• Mısır Dışişleri Bakanlığı: Mutabakatı “yok hükmünde” olarak tanımlayarak, Mısır’ın kıta sahanlığı ve Münhasır Ekonomik Bölge (MEB) haklarının ihlal edildiği iddiasını yineledi.