0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

Nikomedya’nın Gizli Kalmış Mirası: 170 Bin Kişilik İn Bayırı Sarnıcı Turizme Kazandırılmayı Bekliyor

Kocaeli’nin merkez ilçesi İzmit’te, antik Roma döneminin ihtişamını yansıtan ve inşa edildiği dönemde yaklaşık 170 bin kişinin su ihtiyacını tek başına karşılayabilecek hacme sahip olan İn Bayırı Sarnıcı, günümüzde betonarme binaların ve yabani otların gölgesinde zamana direniyor. Antik dünyanın en önemli başkentlerinden biri olan Nikomedya’nın su altyapısını oluşturan bu anıtsal yapı, kapsamlı bir restorasyon projesiyle gün yüzüne çıkarılmayı bekliyor.

22 Kilometrelik Mühendislik Harikası: Paşasuyu Hattı

İzmit Cedit Mahallesi sınırları içerisinde konumlanan ve milattan sonra 4. yüzyıla tarihlenen tarihi sarnıç, Roma ve Bizans imparatorlukları boyunca kentin can damarı işlevini üstlendi. Arkeolojik bulgular ve tarihi kayıtlar, sarnıcın su kaynağının yaklaşık 22 kilometre uzaklıkta bulunan Paşasuyu mevkisinden sağlandığını ortaya koyuyor. Antik su iletim hattı kapsamında inşa edilen 21 su kemeri vasıtasıyla şehre ulaştırılan kaynak suyu, İn Bayırı Sarnıcı’nda depolanarak buradan hamamlara, askeri kışlalara, kamu binalarına ve imparatorluk saraylarına dağıtılıyordu.

Tarihsel kaynaklar yapının inşasını Roma İmparatoru Diocletianus dönemine dayandırsa da kimi araştırmacılar yapının kökeninin çok daha erken dönemlere uzandığını öne sürüyor. 1834 yılında bölgeyi inceleyen ünlü Fransız mimar ve arkeolog Charles Texier de gezi notlarında bu etkileyici su yapısından övgüyle bahsetmiştir. Kültürel değeri tescillenen yapı, 1987 yılında Anıtlar Kurulu tarafından koruma altına alınmıştır.

“Yerebatan Sarnıcı Büyüklüğünde Bir Kompleks Olabilir”

Sarnıcın tarihi ve mimari özellikleri hakkında değerlendirmelerde bulunan Art Nicomedia Kültür Sanat Derneği Yönetim Kurulu Başkanı Akın Ülkü Sevinç, yapının mevcut görünenden çok daha geniş bir alana yayıldığına dikkat çekiyor. Sarnıcın dönemin gelişmiş hidrolik mühendisliğiyle taş ve tuğla kullanılarak inşa edildiğini ifade eden Sevinç, saha çalışmalarında altı ana isale hattının belirlendiğini aktardı.

Yapılan incelemelerin İn Bayırı Sarnıcı’nın İstanbul’daki Yerebatan Sarnıcı ile benzer devasa bir yapı kompleksi olabileceğine işaret ettiğini belirten Sevinç, “Şu an şahit olduğumuz kalıntı, muhtemelen çok büyük bir yeraltı kompleksinin yalnızca küçük bir bölümünü oluşturuyor. Yerebatan Sarnıcı’nın anıtsal ölçeği göz önüne alındığında, buradaki yapının da yer altında kuzeye ya da güneye doğru devam eden kolları bulunabilir” değerlendirmesinde bulundu.

Antik Başkentin İzleri Çarpık Kentleşmenin Tehdidi Altında

MS 284-330 yılları arasında Roma İmparatorluğu’na fiilen başkentlik yapan Nikomedya’nın çok sayıda anıtsal yapıya ev sahipliği yaptığını hatırlatan Sevinç, kentin zengin geçmişine dair şu ifadeleri kullandı:

“Nikomedya’nın imparatorluk başkenti olduğu dönemde kent; hipodrom, anıtsal çeşmeler (nymphaeum), tapınaklar, tiyatrolar, dev hamamlar ve gymnasiumlar ile donatılmıştı. Ne yazık ki yüzyıllar boyunca yaşanan büyük depremler, yağmalar ve son yarım asırda hız kazanan kontrolsüz kentleşme hamleleri bu mirasın büyük kısmını yer altına hapsetti. İzmit, ayak bastığımız her noktasında zengin bir tarihe sahip.”

Restorasyon Projesiyle Kültür Turizmine Kazandırılmalı

Tarihi sarnıcın mevcut atıl durumundan ivedilikle kurtarılması gerektiğini savunan uzmanlar, hazırlanacak bilimsel bir restorasyon ve çevre düzenleme projesinin bölge turizmine çarpan etkisi yapacağını vurguluyor. Alanın çöplük ve harabe görünümünden arındırılarak bir açık hava müzesi ya da ören yeri statüsüne kavuşturulması hedefleniyor.

Kocaeli ve İzmit’in sahip olduğu antik mirasın hak ettiği değere ulaşması için bütçe ve projelendirme adımlarının acilen atılması gerektiğini belirten Akın Ülkü Sevinç, sarnıçta yürütülecek titiz bir arkeolojik kazının antik döneme dair bilinmeyen pek çok detayı gün ışığına çıkaracağını ve kenti yerli-yabancı yüz binlerce turistin uğrak noktası haline getireceğini kaydetti.