0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

İstanbul’da DOA (Depozito Yönetim Sistemi) Rüzgarı: Sokak Toplayıcıları Karton ve Naylona Yöneldi

Türkiye genelinde 1 Temmuz tarihi itibarıyla uygulamaya konulan Depozito Yönetim Sistemi (DOA), İstanbul başta olmak üzere pek çok kentte büyük bir ilgiyle karşılandı. Çevre kirliliğinin önüne geçmeyi hedefleyen bu sistem kapsamında, pet şişelerini çöpe atmak yerine depozito iade makinelerine teslim eden vatandaşlar, şişe başına 1 TL teşvik alıyor. Ancak çevre bilincini artıran bu yenilik, sokaklardan atık toplayarak geçimini sağlayan geri dönüşüm işçilerinin çalışma düzenini tamamen değiştirdi. Eskiden kısa sürede toplanan pet şişeler artık bulunamaz hale gelince, sokak toplayıcıları rotayı ambalaj, karton ve naylon atıklara çevirdi.

Geri Dönüşüm İşçileri Sokaklarda Pet Şişe Bulmakta Zorlanıyor

Doğayı koruma ve sürdürülebilir bir gelecek inşa etme amacıyla devreye alınan Depozito Yönetim Sistemi, kısa sürede toplumsal bir harekete dönüştü. Vatandaşların pet şişe ve benzeri ambalajları geri dönüşüm noktalarına taşımasıyla sokaklardaki plastik yükü azaldı. Diğer yandan, yıllardır bu atıkları toplayarak ekonomik kazanç elde eden sokak toplayıcıları, plastik şişe bulmakta ciddi zorluk çekmeye başladı. Bu durum, geri dönüşüm sektörünün gizli kahramanlarını alternatif atık türlerine yönelmeye mecbur bıraktı.

Sokaklardaki pet şişe arzının neredeyse tamamen kesilmesiyle birlikte, toplayıcılar geçimlerini sürdürebilmek adına mesailerini mukavva, kâğıt ambalaj ve naylon gibi diğer geri dönüştürülebilir materyaller üzerine yoğunlaştırdı.

“DOA Sonrası Günlük Gelirimiz Neredeyse Yarı Yarıya Azaldı”

Uzun yıllardır geçimini sokak atıklarından sağlayan Sefer isimli geri dönüşüm işçisi, yeni dönemin getirdiği zorlukları şu sözlerle özetledi: “Yeni depozito uygulaması işlerimizi doğrudan etkiledi. Önceden tek bir çöp konteynerinden en az 10-15 adet plastik şişe çıkarabiliyorduk. Şimdi ise sokaklarda pet şişeye rastlamak neredeyse imkânsız. Bizler aslında çevre temizliğine katkı sunuyor, belediyelerin iş yükünü hafifletiyorduk. Şimdi bu yeni düzende kendimize alternatif yollar arıyoruz. Biz de kendi imkanlarımızla ayrıştırma yapıyorduk. Eğer bu sistem kurulacaksa, biz sokak çalışanlarına da bir entegrasyon imkanı sunulmalı. Kimsenin ekmeğinde gözümüz yok ama çaresiz kaldık. Günlük gelirimiz 1000 TL civarındayken şu an 600 TL’ye kadar geriledi. Eskiden sitelerle, binalarla anlaşır; biriktirdikleri şişeleri alır, karşılığında hijyen malzemesi verirdik. Bu döngü de artık tamamen bitti.”

“Eskiden Bir Saatte Topladığımız Plastik Şişeyi Şimdi 5 Günde Bulamıyoruz”

Sokaklarda çalışan bir diğer geri dönüşüm işçisi Hasan ise durumun vahametini şu ifadelerle dile getirdi: “Normal şartlarda arabamızı pet şişeyle doldurmamız sadece bir saatimizi alırdı. Depozito sistemi başladıktan sonra günlerce sokakları arşınlamamıza rağmen o miktarda şişeyi bir araya getiremiyoruz. Vatandaşlar haklı olarak 1 TL teşvik için şişeleri doğrudan makinelere götürüyor. Bu durum bizim işimizi oldukça zora soktu.”

DOA projesinin yakaladığı başarı sayesinde İstanbul sokaklarındaki plastik atık miktarı minimum seviyeye inerken, bu dönüşümün sosyal boyutu da görünür hale geldi. Geçim mücadelesi veren sokak toplayıcıları, azalan plastik hacmini telafi edebilmek için artık mesailerinin tamamını karton, kâğıt ve naylon gibi diğer geri dönüştürülebilir atıkları ayrıştırmaya harcıyor.