Ankara’da tarihi NATO Zirvesi! 32 üye ülkenin liderleri katılacak, masada kritik başlıklar var

0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

Küresel diplomasinin gözü kulağı Türkiye’ye çevrildi. NATO’ya üye 32 ülkenin devlet ve hükümet başkanları, 7-8 Temmuz tarihlerinde başkent Ankara’da gerçekleştirilecek tarihi zirvede bir araya geliyor. ABD Başkanı Donald Trump’ın Avrupalı müttefiklere yönelik savunma harcamalarını artırma baskısı ve son dönemde derinleşen transatlantik görüş ayrılıkları, bu kritik zirvenin ana gündem maddelerini oluşturuyor.

Salı ve çarşamba günleri Ankara’nın ev sahipliğinde düzenlenecek NATO Liderler Zirvesi, oldukça kritik bir dönemde yapılıyor. Zirve, Beyaz Saray’ın Avrupa ülkelerine askeri bütçelerini yükseltmeleri yönündeki çağrılarının gölgesinde geçerken; İran ile yaşanan gerilimler ve Grönland konusundaki diplomatik anlaşmazlıklar da masadaki yerini alacak.

Özellikle Donald Trump’ın ittifakın işleyişine yönelik eleştirileri, ABD askerlerinin Avrupa’dan çekilebileceğine dair sinyaller ve Washington’ın kıtadaki askeri varlığını altı ay boyunca mercek altına alma kararı, müttefikler arasındaki stratejik belirsizlikleri üst seviyeye çıkarmış durumda.

Ankara Zirvesinin Öncelikli Gündem Maddeleri Neler?

Trump liderliğindeki ABD yönetimi, Avrupa kıtasının kendi güvenliğini sağlama konusunda daha fazla sorumluluk üstlenmesi ve savunma yatırımlarını ciddi oranda artırması gerektiği görüşünü savunuyor.

Bu doğrultuda Ankara’daki zirvede; belirlenen askeri harcama hedeflerine ulaşılması, savunma sanayii üretim kapasitelerinin artırılması ve savunma yükünün kademeli olarak ABD’den Avrupa ülkelerine devredilmesi formülleri üzerinde durulacak.

Zirveye Hangi Ülkeler ve Liderler Katılıyor?

Tarihi zirve, NATO üyesi 32 ülkenin lider kadrosunu Ankara’da buluşturacak. ABD Başkanı Donald Trump’ın yanı sıra Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, Güney Kore Cumhurbaşkanı Lee Jae Myung, Avrupa Konseyi Başkanı Antonio Costa ve Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen gibi uluslararası siyasetin önemli isimleri salı akşamı düzenlenecek resmi liderler yemeğinde bir araya gelecek.

Savunma Harcamalarında Yeni Yol Haritası: %5 Hedefi

Avrupalı liderler, geçtiğimiz yıl Lahey’de düzenlenen zirvede mutabık kalınan kararlar doğrultusunda, 2035 yılına kadar gayri safi yurt içi hasılalarının (GSYİH) yüzde 5’ini savunma bütçelerine aktarma taahhüdünü yerine getirdiklerini kanıtlamayı hedefliyor.

Zirveye ait sızan deklarasyon taslağına göre liderlerin ortak bildirisinde şu ifadelerin yer alması bekleniyor: “2025 yılı itibarıyla Avrupalı müttefiklerimiz ve Kanada, savunma kapasitelerini güçlendirmek adına yatırımlarını 139 milyar doların üzerinde artırmıştır.”

Ayrıca taslak metinde, “Geleceği inşa ediyoruz: Daha güçlü bir NATO yapısı içinde daha etkin bir Avrupa. İttifakımızı modern geleceğe hazırlarken, Avrupalı müttefiklerimiz ve Kanada, ABD ile birlikte ortak savunmanın sorumluluğunu daha fazla paylaşmaktadır” deniliyor.

Ukrayna’ya 70 Milyar Avroluk Yeni Askeri Destek Paketi

Ankara’daki kritik buluşmada müttefiklerin Ukrayna’ya yönelik desteklerini yinelemesi ve yeni askeri yardım paketlerini duyurması öngörülüyor. Taslak bildiriye göre, 2026 yılı için Ukrayna’ya askeri teçhizat, mühimmat ve eğitim desteği sağlamak üzere 70 milyar avroluk bir finansman ayrılacak. Bu desteğin 2027 yılında da aynı seviyenin altına düşmeyeceği taahhüt ediliyor.

Söz konusu bütçenin bir kısmı ülkelerin ikili anlaşmalarından karşılanırken, büyük bir bölümü ise Avrupa Birliği’nin 2026-2027 dönemi için hazırladığı 60 milyar avroluk özel kredi mekanizmasıyla finanse edilecek. ABD’nin bu spesifik fona doğrudan katkı sağlaması beklenmiyor.

Askeri Üretim ve Savunma Sanayiinde İnovasyon Atılımı

Geçtiğimiz dönemlerde bütçe odaklı yapılan görüşmelerin aksine, bu yıl Ankara’da düzenlenecek zirvenin ana odağını silah sanayii kapasitelerinin artırılması ve savunma teknolojilerinde inovasyon oluşturacak.

Bu kapsamda salı günü Ankara’da geniş katılımlı bir savunma sanayii forumu gerçekleştirilecek. Forumda, milyarlarca dolar değerinde yeni savunma ve teknoloji anlaşmalarına imza atılması planlanıyor.

Ortadoğu Dengeleri ve İran Tehdidi Masada

Avrupalı diplomatlar, Trump yönetiminin İran konusundaki sert politikalarının zirvenin asıl gündemini gölgelemesinden endişe duyuyor. Reuters tarafından paylaşılan taslak bildiride liderlerin, “Müttefikler, İran’ın nükleer silah edinme girişimlerine asla tolerans gösterilmeyeceğini yineler ve Tahran yönetimini Hürmüz Boğazı’nda uluslararası seyrüsefer serbestisine tam uyum göstermeye davet eder” mesajını vermesi bekleniyor.

Türkiye’nin Zirvedeki Stratejik Beklentileri ve F-35 Gündemi

Ev sahibi konumundaki Türkiye, zirve boyunca yerli savunma sanayii gücünü ön plana çıkarmayı ve müttefikler arasında uygulanan tüm savunma sanayii kısıtlamaları ile ambargoların kaldırılması talebini güçlü bir şekilde yineleyecek.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın Fransa ve İtalya liderleriyle bir araya gelerek SAMP/T hava savunma sistemi projesinde somut ilerleme kaydetmeyi hedeflediği belirtiliyor.

Erdoğan’ın ABD Başkanı Trump ile gerçekleştireceği ikili zirvede ise iki ülke ilişkilerindeki olumlu gelişmelere vurgu yapması, yaptırımların tamamen kaldırılmasını talep etmesi ve Türkiye’nin F-35 savaş uçağı programına yeniden dahil edilmesi konusunu doğrudan masaya yatırması bekleniyor.

Ankara’da Yoğun Diplomasi Trafiği ve Yan Temaslar

Zirve kapsamında sadece üye ülkeler değil, bölge ortakları da temaslarda bulunacak. NATO dışişleri bakanlarının Bahreyn, Kuveyt, Katar ve Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) temsilcileriyle bir araya gelmesi planlanıyor.

Ukrayna Dışişleri Bakanı ile AB Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas’ın katılımıyla özel bir çalışma yemeği düzenlenecek.

Ayrıca, ittifakın savunma bakanları; Asya-Pasifik ortakları olan Avustralya, Japonya, Yeni Zelanda ve Güney Kore savunma bakanlarıyla küresel güvenlik risklerini değerlendirmek üzere masaya oturacak.