0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

İran Protestolarında Acı Bilanço Yükseliyor: HRANA’dan Yeni Sayılar

İran’da ekonomik sorunlar ve hayat pahalılığı nedeniyle başlayan geniş çaplı protesto hareketleri, sivil toplum kuruluşları tarafından yayınlanan verilerle dehşet verici boyutlara ulaşıyor. ABD merkezli İran İnsan Hakları Aktivistleri Haber Ajansı (HRANA), son raporunda ülkedeki eylemlerde yaşamını yitirenlerin sayısının 3 bin 308’e çıktığını duyurdu. Bu rakam, bölgedeki insan hakları ihlallerine dair ciddi endişeleri beraberinde getiriyor.

Gözaltı Sayısında Endişe Verici Artış

HRANA’nın aktardığı bilgilere göre, ülkenin çeşitli noktalarında çıkan olaylar sonucunda 24 bin 266 kişi gözaltına alındı. Protestoların başından bu yana yaşanan çatışmalarda 3 bin 308 kişinin hayatını kaybetmesi, gerilimin ne denli yüksek olduğunu gözler önüne seriyor. İnsan hakları savunucuları, rejim karşıtı gösterilerdeki bu can kaybı ve gözaltı rakamlarının küresel kamuoyunun dikkatini çekmesi gerektiğini vurguluyor.

İranlı yetkililer ise gösterilerde ölen ya da yaralananların toplam sayısına ilişkin bugüne dek şeffaf bir açıklama yapmaktan kaçındı. Bununla birlikte, yetkililer ‘terör örgütlerine mensup olduğu’ öne sürülen veya olayları provoke eden yaklaşık 3 bin kişinin gözaltına alındığını belirtmişti. HRANA’nın açıkladığı yüksek gözaltı ve can kaybı sayıları, resmi makamların bildirdiği rakamlarla arasındaki büyük farkı ortaya koyuyor.

Hamaney’den Çarpıcı İddia: Dış Güçler Sorumlu

İran lideri Ayetullah Ali Hamaney, dün yaptığı açıklamada olayların uluslararası boyutta da tartışılacağının sinyallerini verdi. Hamaney, “İsrail ve ABD ile bağlantılı olanların büyük hasara yol açtığını ve binlerce insanı öldürdüğünü” iddia etti. Bu açıklama, içerideki sorunların sorumluluğunu dış güçlere atma çabası olarak yorumlanırken, HRANA’nın bir önceki günkü haberinde ölü sayısını 3 bin 90 olarak duyurması, güncel rakamın daha da yükseldiğini gösteriyor.

İran’daki Gösterilerin Kronolojisi ve Temel Nedenleri

İran’da mevcut yönetime karşı başlayan halk hareketleri, ilk olarak 28 Aralık 2025 tarihinde Tahran Büyük Çarşı’da esnafın eylemleriyle fitillendi. Ülkedeki yerel para biriminin döviz karşısındaki dramatik değer kaybı ve derinleşen ekonomik sorunlar, protestoların ana nedenlerini oluşturuyor. Kısa sürede birçok kente yayılan ve geniş halk kitlelerini sokağa döken gösteriler, özellikle başkent Tahran’da 8 Ocak’ta şiddetini artırdı.

Gösterilerin şiddetlenmesi üzerine İran yönetimi, bilgi akışını ve organizasyonu engellemek amacıyla internet erişimini kısıtlama yoluna gitmişti. Bu durum, olayların dış dünyaya yansımasını zorlaştırırken, HRANA gibi kuruluşların raporları, ülkedeki insan hakları tablosunu gözler önüne sermekte kritik bir rol oynuyor.